Transitiefestival 2014

Op dinsdag 7 oktober organiseert het Transitienetwerk Middenveld haar tweejaarlijkse Transitiefestival in de Vooruit te Gent. Ook deze editie zal weer bol staan van praktische workshops, diepgaande debatten en verrassende lezingen.

Het Transitiefestival wil de transitie naar een sociaal rechtvaardige en duurzame samenleving, die vandaag de dag steeds meer snelheid maakt, zichtbaar maken. Dat gebeurt op verschillende niveau's, van praktische doe-ateliers tot systeemanalyses, en rond enkele essentiële thema's. Dit jaar kan de deelnemer kiezen uit drie thematische trajecten doorheen het programma:

 1. Naar een rechtvaardige energietransitie

 2. Agro-ecologische landbouw als toekomstbeeld

 3. De financiering van transitie

Met keynotes van o.a. Harald Welzer, Peter Tom  Jones, Pablo Tittonell en Joris Luyendijk en workshopsessies rond bijvoorbeeld crowdfunding, betaalbare energierenovatie en voedselverspilling zal de deelnemer weerom moeilijke keuzes moeten maken.

INFO EN INSCHRIJVEN

Inschrijven kan op de website van Vooruit via deze link.
Op voorhand inschrijven voor specifieke activiteiten is niet mogelijk. Deelnemers voor de geplande plaatsbezoeken (beperkt aantal plaatsen) zullen de dag zelf kunnen inschrijven.

Vragen? Stuur een mailtje naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..

twitterfacebook logo Je vindt ons ook op Facebook en Twitter!

DAGSCHEMA

Een schematisch overzicht vind van de dagindeling vind je hier: TransitieFestival_2014_Programma_versie_25092014.pdf

Deze versie is nog niet definitief. Kleine aanpassingen zijn mogelijk.

 

PROGRAMMA

Het Transitiefestival start om 10u en eindigt met een receptie om 17u. Hieronder vind je een overzicht van de verschillende activiteiten doorheen de dag:

Keynote Peter Tom Jones

Peter Tom Jones is onderzoeksmanager aan de KU Leuven, publicist en sociaal-ecologisch activist. Hij zal het Transitiefestival aftrappen met een situering van de noodzaak van de Transitie waarover we de hele dag zullen spreken. Wat is de situatie vandaag en waar willen we als samenleving naartoe?

De blik van Harald Welzer

Harald Welzer is een Duitse socioloog en sociaalpsycholoog en heeft zich gespecialiseerd in cultuurwetenschappelijk onderzoek over de impact van klimaatverandering. Sommigen noemen hem de Duitse Paul Verhaeghe. Welzer zal met ons zijn indrukken delen over de thema's die aan bod komen op het festival. Vanuit zijn expertise zal hij het transitiefestival gepast afsluiten.

OIKOS presenteert: Boekvoorstelling Selbst Denken, Harald Welzer

Oikos lanceert het nieuwe boek van Harald Welzer, Selbst Denken, om 20u in de Vooruit in aanwezigheid van de auteur, Welzer biedt een originele en krachtige analyse van onze consumptiesamenleving, waarbij hij het controversiële niet uit de weg gaat. Hij gelooft vooral in positieve, concrete praktijken in de zoektocht naar een goed leven. In Selbst Denken ontwikkelt hij hiervoor een duidelijk kader. Hoe kunnen we de toekomst weer in handen nemen en positief vormgeven? Welzer legt daarvoor de verantwoordelijkheid vooral bij onszelf en roept op tot verzet, want wij kunnen zélf, en vooral ook samen, verandering in gang steken. Meer info en inschrijvingen via de website van OIKOS.

Transitiemarkt en Speakers Corner

 In de Balzaal van de Vooruit kan je tijdens het Transitiefestival interactieve en informatieve standjes bezoeken, waarin tal van middenveldorganisaties hun projecten voorstellen. Bovendien zullen er smakelijke insectenhapjes aangeboden worden! Neem er een kijkje en laat je inspireren.  Nieuw deze editie is de ‘Speakers’ corner’. Tussen 12u en 13u zullen kort enkele vernieuwende en inspirerende initiatieven voorgesteld worden. Het programma van de presentaties is de dag zelf te raadplegen.  De Transitiemarkt en Speakers’ corner zijn gratis en staan open voor iedereen. Je kan dus ook zonder toegangsticket voor het Transitiefestival een kijkje komen nemen. Een overzicht van de deelnemende organisaties vind je hier.

 Vakbond in transitie

Hoe kunnen vakbonden bedrijven beïnvloeden om ze duurzamer te maken? Kunnen ze helpen vermijden dat grondstoffenschaarste leidt tot jobverlies? Wat kunnen ze leren uit goede transitiepraktijken in het buitenland? En hoe slaagt een vakbond erin om haar mensen te mobiliseren om mee te werken aan een rechtvaardige transitie in hun bedrijf en sector? Deze sessie biedt een voorstelling van een selectie recente ervaringen en gevalstudies, gevolgd door reacties van de vakbonden en de milieubeweging. Aansluitend een debat tussen de organisaties en het publiek.

De Universiteit Gent in transitie

Wetenschap en onderwijs krijgen traditioneel een belangrijke rol toebedeeld in de transitie naar duurzaamheid. Dat vraagt onvermijdelijk dat universiteiten nadenken over hun rol in de samenleving, de wetenschap die ze bedrijven en het onderwijs dat ze aanbieden. Sinds 2012 functioneert aan de UGent een denktank Transitie UGent waarin onderzoekers, studenten, administratief en technisch personeel, en beleidsmensen samen visies uitwerken en acties opzetten om de universiteit te verduurzamen. Zowel de kerntaken van de universiteit (onderwijs, onderzoek) als de bedrijfsvoering (energie, voeding, mobiliteit, aankoopbeleid…) worden daarbij onder de loupe genomen. We bespreken niet alleen wat er gerealiseerd is, maar vooral ook hoe zo’n logge structuur als een universiteit in beweging te krijgen is en welke lessen daaruit te leren zijn.

 

Thema 1: Naar een rechtvaardige energietransitie

De factuur van de energietransitie

De overgang naar een duurzaam energiesysteem vergt miljarden euro's aan investeringen in  hernieuwbare energie, energiebesparing, slimme netwerken, enz. Er is echter geen alternatief. Als we niet investeren, zal de klimaatverandering ons nog veel meer kosten. Het transitienetwerk van het middenveld is ervan overtuigd dat de bevolking de energietransitie niet zal ondersteunen als de factuur ervan niet eerlijk wordt verdeeld. Op deze sessie doen de leden van het Transitienetwerk concrete voorstellen over hoe dat moet gebeuren. Vervolgens gaan we over de voorstellen in debat met Tine Deheegher (Senior adviseur milieu & energie, VOKA), Robrecht Bothuyne (Vlaams Parlementslid CD&V, energiespecialist), Alex Polfliet (Voorzitter PV-Vlaanderen, de sectorvereniging voor fotovoltaische zonne-energie).

Energierenovatie, betaalbaar voor iedereen?

Energiezuinig wonen voor iedereen is cruciaal om de transitie naar een koolstofarme samenleving te realiseren. Hoe pak je dit aan als je in een huurhuis woont en over erg weinig financiële middelen beschikt? Wat kunnen we doen om de renovatie van woningen in Vlaanderen aanzienlijk te versnellen. Een collectieve aanpak waarbij bv. een hele wijk aangepakt wordt, biedt heel wat mogelijkheden. Tijdens deze workshop delen we concrete ervaringen van Samenlevingsopbouw, Gezinsbond, KOMOSIE, BBL, Stebo, Kyoto in het Pajottenland en nog vele anderen.

Energiecoöperaties tussen droom en werkelijkheid

Over de rol van energiecoöperaties in de overgang naar een koolstofarme samenleving lopen de meningen sterk uiteen. Sommigen vinden dat zij de kern moeten uitmaken van de decentrale productie van hernieuwbare energie. Anderen wijzen erop dat goeie wil niet volstaat om de energietransitie te volbrengen. In deze workshop getuigen bestaande coöperaties waaronder John Vandaele (EnerGent) en (Niko Deprez) BeauVent over hoe het er in de praktijk aan toegaat, wat de mogelijkheden en moeilijkheden van energiecoöperaties zijn.

 

Thema 2: Agro-ecologische landbouw als toekomstbeeld

Boer zkt. Partner

Transitie komt van onderuit: Dit bewijzen drie bioboeren die kiezen voor agro-ecologische en sociale innovatie. Zij bewijzen dat agro-ecologie nieuwe mogelijkheden biedt en nieuwe banden smeedt tussen boeren onderling en tussen boeren en consumenten. Tijdens dit panelgesprek brengen zij hun verhaal en gunnen ze ons een blik op hun ambities:
- boeren leren van boeren hoe agro-ecologie werkt (Jen Nold, De Witte Beek)
- de Biogenoten realiseren een meerlagig landschap op maat van bioboeren, ondernemers, consumenten en natuurbeheerders (Kurt Sannen, Het Bolhuis)
- De Landgenoten en Community Supported Agriculture: hoe boeren en gezinnen samen investeren en risico’s delen (Michiel Van Poucke, Wijveld)

Panelgesprek geleid door Alma De Walsche
Organisatie: Bioforum Vlaanderen.

Voedselverspilling, klimaat en grondstoffenschaarste

Terwijl 840 miljoen mensen honger lijden gaat jaarlijks 1,3 miljard ton voedsel verloren. Dat is één derde van de wereldwijde voedselproductie. Deze gigantische verspilling betekent ook dat natuurlijke rijkdommen verloren gaan: Water, grond, energie, bestrijdingsmiddelen en meststoffen. Daarnaast heeft onze huidige productie een (moeilijk meetbare) impact op landschappen, ecosystemen en biodiversiteit.

Terwijl de hoeveelheid voedsel die nu geproduceerd wordt kan volstaan om de 9 miljard mensen te voeden die de aarde in 2050 zal tellen, rijst de vraag hoelang de planeet de huidige productiewijze nog zal kunnen dragen. Oxfam Solidariteit, Vredeseilanden, KOMOSIE  en 11.11.11 nodigen u uit voor een workshop over voedselverspilling, klimaatverandering en grondstoffenschaarste.

Stadslandbouw

Stadspotters, stadstuinen, tuinen op daken en in kelders. Stadslandbouw is veel meer dan dat. Stads(nabije)landbouw verbindt stad met platteland en landbouwers met gezinnen. Deze workshop wordt georganiseerd door VELT, de Vereniging voor Ecologisch Leven en Tuinieren.

Permacultuur

Hoe begin je aan een permacultuur tuin? Hoe kan je zo goed mogelijk de natuur integreren in je (moes)tuin? Een workshop met Frank Anrijs.

Workshop Duurzaam winkelen en labels

Tips voor een groene en eerlijke boodschappentas. Vind je het ook zo moeilijk om de juiste keuzes te maken in de winkel? Tijdens een bezoek aan een supermarkt in de buurt wordt ingezoomd op de verschillende aspecten van duurzaam winkelen. We leren keuzedilemma's op de winkelvloer herkennen, leren het etiket lezen en wisselen ervaring uit over duurzame aankoopkeuzes.

Bezoek aan stadslandbouw in Gent

Gent, eetbare stad. Brengen we opnieuw varkens naar de stad om onze voedseloverschotten op te eten? Gezonde voeding en een moestuinhoekje op school. Geveltuinen mogen van de stad! Collectieve moestuinen zoeken groene vingers. We bezoeken met de fiets kleine initiatieven en ondernemingen die uiting geven aan een grotere transitiebeweging. Fietsen worden ter beschikking gesteld in samenwerking met Max Mobiel.

Pablo Tittonell: Ecologische intensivering van landbouw: een systeemverandering

Pablo Tittonell is voorzitter department Farming Systems Ecology aan de Wageningen University. De huidige gangbare landbouw zal niet in staat zijn om de wereldbevolking te voeden in het jaar 2050. Voeding wordt vandaag niet geproduceerd op de plekken waar die het meest wordt geconsumeerd. Chemische, genetische en energie inputs zijn ontoegankelijk voor veel boeren. De ‘moderne’ voedingspatronen zijn niet compatibel met het duurzame gebruik van natuurlijke hulpbronnen. Bovendien zijn marktketens niet effectief in het verzekeren van toegang van voeding voor iedereen en leiden ze tot veel voedselverspilling. Tittonell staat gekend om zijn scherpe visie en neemt geen blad voor de mond: Er is nood aan systeemveranderingen die gebaseerd zijn op natuurlijke principes en werken aan ecologisch intensieve en duurzame landbouw productie systemen.

Debat: Transitie versus ‘transformatie’

Panel gesprek met Pablo Tittonell, Piet Vanthemsche (voorzitter Boerenbond), Chris Morris (directeur FEVIA) en Vera Dua (voorzitter Bond Beter Leefmilieu).

Is er een radicale transitie nodig van het huidige landbouw model in Vlaanderen/Nederland/West-Europa? Of zijn we in staat om de huidige werkwijzen voldoende te verduurzamen. Of is het nodig/mogelijk om werk te maken van het verduurzamen van de gangbare praktijken en tegelijk van systeemveranderingen?

Duurzame voeding, elitair?

Gezonde en duurzame voeding is een zorg voor iedereen, maar voor mensen uit kansengroepen niet altijd een evidentie. Soms creëert het ook kansen. Drie organisaties die vanuit een verschillende invalshoek werken rond duurzame voeding, gaan daarover in gesprek: Volkstuinen Zellik (samenlevingsopbouw), Leren Ondernemen Leuven (armoedevereniging met sociaal restaurant, kruidenier, tuinieren…), De Wroeter (sociale economie).

Een duurzame grootkeuken. Ook bij jou op het werk?

Hoe kan jij je collega’s warm krijgen voor lekker, gezond en duurzaam eten op je werkplek?
Wij geven je 10 handvaten voor het verduurzamen van de catering in de grootkeukens van scholen, bedrijven, ziekenhuizen, administraties, gevangenissen,...

Organisatie: EVA, Wervel, Vredeseilanden

Hormoonverstoorders

In voedsel en de voedselverpakkingen komen vandaag de dag hormoonverstoorders voor waardoor veilig en duurzaaam voedsel niet gegarandeerd wordt. Blootstelling aan deze stoffen vormen een belangrijk risico voor de gezondheid, met name voor de meest kwetsbare groep onder ons, namelijk (ongeboren) kinderen. Wat moeten we vandaag doen om daar te komen? Welke gebeurtenissen leiden tot niets en moeten vermeden worden? Deze sessie, gemodereerd door Gezinsbond gaat hier verder op in.

 

Thema 3: Financiering van transitie

Joris Luyendijk: De financiële wereld doorgelicht

Tijdens deze sessie over de financiële wereld en de impact hiervan op onze samenleving proberen we enkele vragen te beantwoorden: Hoe werkt die financiële wereld? Wat ging er fout bij de banken en hoe loopt het nu? Hoe zien we de toekomst?

Journalist en antropoloog Joris Luyendijk en Frank Vanaerschot, expert bij sociaal-culturele organisatie Fairfin, vertellen het verhaal van de financiële wereld, A tot Z, van binnen en vanbuiten.

Fondsen als hefboom

Bereid je voor op een open en diepgaand rondetafelgesprek met diverse actoren rond de vraag: ‘Hoe kunnen bestaande fondsen ingezet worden voor de financiering van de transitie naar een duurzame samenleving?’

Alvast rond de tafel: Jan van den Nieuwenhuijzen, ex-CEO van HR-dienstverlener SD Worx en nu senior executive bij i-propeller, een consultancybureau dat ‘social entrepreneurs’ ondersteunt.

Philippe Lamberts: De weg naar de groene economie

Moet Vlaanderen/België/Europa aan de spits lopen van de groene economie, de economie dus die vooroploopt en vernieuwt inzake milieuvriendelijkheid en grondstoffenzuinigheid? Zo ja, waarom? En wat is de rol van de overheid, het bedrijfsleven en de financiële instellingen? Europees parlementslid voor Ecolo en jarenlang manager bij IBM, Philippe Lamberts geeft een inleiding. Daarna gaan we in gesprek met hem, Frank Vandermarliere (hoofd economist van Agoria, de beroepsorganisatie van de technologische industrie), Bernard De Potter, directeur van het Agentschap Ondernemen van de Vlaamse overheid en Michel Vermaerke, afgevaardigd bestuurder van Febelfin.

Het ABC van crowdfunding

Crowdfunding is 'in', maar hoe werkt het precies? Luc Colebunders van CroFun zal de mogelijkheden, de sterktes, maar ook de valkuilen toelichten, zodat iedere organisatie die met crowdfunding aan de slag wil, beslagen op het ijs komt. Tal van voorbeelden uit binnen- en buitenland zullen worden belicht.

Complementaire munten

Elke gemeenschapsmunt of complementaire munt heeft z’n eigen verhaal. Elk systeem vertrekt vanuit een verschillende nood of met een ander doel. Maar welke kern delen ze en wat kunnen we daaruit leren? En kan het begrip ‘munt’ ook in verbinding worden gebracht met het ‘financieren van een transitie’? Zo ja, welke transitie?
Drie concrete praktijken stellen zich voor en gaan op een actieve manier het gesprek aan met elkaar en met het publiek.

 

FacebookTwitterLinkedin